((No leas esto si antes no has aprendido qué son las perífrasis y cuáles las más comunes en esperanto))
En esta segunda parte vamos a aprender a traducir todas las perífrasis del castellano al esperanto. No están todas listadas (si bien casi todas), pero la idea es que aprendas las recursos necesarios para aprender a traducirlas todas: identificación, recursos prácticos y esquematización.
Antes de empezar, estos son los tipos de perífrasis en castellano, por si te orienta un poco (evidentemente, no tienes que memorizarte ninguna de estas palabras):
- Modales:
- De obligación o necesidad
- De probabilidad o posibilidad
- Aspectuales:
- Ingresivas: acción inminente
- Incoativas: en el momento de comenzar
- Durativas: en transcurso
- Terminativas: fin del proceso
- Resultativas: resultado de un proceso acabado
- Reiterativas: repetición de procesos
- Frecuentativas: acción habitual
PERÍFRASIS MODALES
Informan sobre la actitud del hablante ante la acción verbal. Es decir, cómo ve la realidad, si como una obligación o una posibilidad.| DE OBLIGACIÓN O NECESIDAD | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| tener que + infinitivo | devi | Tienes que llegar pronto = Vi devas alveni frue |
| haber de + infinitivo | He de ir = Mi devas iri | |
| haber que + infinitivo | Hay que confesar la verdad = Oni devas konfesi la veron | |
| DE PROBABILIDAD O POSIBILIDAD | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| venir a + infinitivo | ĉirkaŭ o proksimume | La casa viene a costar tres millones = La domo kostas ĉirkaŭ tri milionojn |
| deber de + infinitivo (o las mismas de la tabla anterior) | probable | Deben de ser extranjeros = Ili probable estas eksterlandanoj |
| poder que + infinitivo | eble | Puede que sean chinos = Ili eble estas ĉinoj |
PERÍFRASIS ASPECTUALES
Informan sobre el momento exacto en que se desarrolla la acción que indica el verbo. Si va a empezar, si acaba de empezar, si dura, si se acaba...| INGRESIVAS Acción inminente | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| ir a + infinitivo | tuj o ek‒ (depende del caso) | » Voy a llamarte = Mi tuj telefonos vin » Va a llover = Ekpluvos / Tuj pluvos » Está empezando a llover = Ekpluvas |
| estar por + infinitivo | preskaŭ | Estaba por llamarte cuando has llegado = Mi preskaŭ telefonis vin, sed tiam vi alvenis |
| estar a punto de + infinitivo | El detenido estaba a punto de cantar = La arestito preskaŭ konfesis | |
| INCOATIVAS En el momento de comenzar | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| echarse a + infinitivo | ek‒ o komenci | Echó a correr = Li ekkuris |
| ponerse a + infinitivo | Se puso a cantar = Li ekkantis | |
| DURATIVAS En transcurso | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| estar + gerundio | daŭre, -ad-, plu... | Ha estado trabajando todo el día = Li laboradis la tutan tagon |
| llevar + gerundio | Lleva quejándose desde que empezó el curso = Li insiste plendas de la komenciĝo de la kurso | |
| ir + gerundio | Iba pensando en su novia = Li pensadis pri sia koramikino | |
| venir + gerundio | Venía pensándolo toda la tarde = Li pensis tion dum la tuta vespero | |
| seguir/continuar + gerundio | Siguió aprendiendo esperanto = Li daŭre/plu lernis Esperanton | |
| andar + gerundio | Andaba escuchando la canción durante días = Li aŭskultis la kanton dum tagoj | |
| TERMINATIVAS Fin del proceso | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| acabar de + infinitivo | ĵus | Acabo de hacer mis deberes de clase = Mi ĵus faris miajn lernej-taskojn |
| dejar de + infinitivo | ĉesi/fini o lasi | Dejé de comer = Mi ĉesis/finis manĝi Dejé de fumar = Mi lasis fumi |
| terminar de + infinitivo | fini | Terminé de comer = Mi finis manĝi |
| RESULTATIVAS Resultado de un proceso acabado | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| tener + participio | havi + participio | Tengo hechos los deberes = Mi havas faritajn la taskojn |
| llevar + infinitivo | entute / ĝis nun | Llevo leídas dos 90 páginas = Mi entute legis 90 paĝojn |
| REITERATIVAS Repetición de procesos | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| volver a + infinitivo | re‒ | Vuelvo a decirte que te vayas = Mi rediras al vi ke vi foriru |
| FRECUENTATIVAS Acción habitual | ||
| ESTRUCTURA | TRADUCCIÓN | EJEMPLO |
| suelo + infinitivo | kutime | Suelo acostarme a las once = Mi kutime enlitiĝas je la dekunua |
| acostumbrar a + infinitivo | kutime | Acostumbro a cenar tarde = Mi kutime vespermanĝas malfrue |
De nuevo, memorizar todo esto es una locura de las grandes. Simplemente que te suenen y, siempre que lo necesites, puedes consultar este artículo para refrescarte la memoria.
Créeme cuando te digo que cuando interiorices esto olvidarás qué es una perífrasis y toda la parafernalia. Pero ya te habrás quedado con la idea y, como ya utilizarás los recursos aprendidos directamente en esperanto, sin traducir, tampoco te darás cuenta de que en castellano lo son.
Por cierto, si tienes alguna idea para hacer más consumible este artículo, te agradecería me lo comentaras.
Cuando haya pasado un tiempo después de haber leído este artículo, estarás preparado para traducir al esperanto casos avanzados.


Comments
Have any questions or got anything to share?
Message me on or